Perfekt Imperfekt czasowniki Odmiana

code *code lyoko

Temat: Jakiś nowy konlang (szkic)
Zacząłem zastanwaiać się nad nowym conlangiem, naklepiej nie powiązanym mocniejszym pokrewieństwem z innymi grupami.
Następujące rzeczy chodzą mi po głowie:
- ograniczenie przypadków (a jednak !) do conajmniej 4-5, ale takich, których nie ma zbyt wiele języków. Być może będą to:
1.Absolutivus
2.Ergativus
3.Constructivus
4.Celownik

- brak trybów, czasów oraz brak odmiany czasownika przez osoby i liczbę
- zastąpienie odmiany osobowej takim oto czymś:

'ja mówienie tobie' - czyli po polsku 'mówię ci'

oczywiście 'mówienie' może oznaczać stan akcji czasownika (lub.

- kilka aspektów:

- perfekt
- imperfekt
- inceptivus
- terminativus
- intencjonalny
- nieintencjonalny (przypadkowy)

strony:
- czynna
- bierna
- sprawcza
- bierno-sprawcza

- wprowadzenie podziału na tzw. akcję pełną i niepełną

- brak rozróżnienia rodzajów (w całym języku)

- jakaś oryginalna fonologia (do opracowania)
Źródło: conlanger.fora.pl/a/a,1164.html



Temat: Allassean
Konlang, którego opis zapowiedziałem na wiki. Stanowi efekt mojego zapatrzenia w fiński i quenyę. Nie będę także ukrywał, iż część słownictwa ma rodowód z aryjskiego, a nawet istnieją ślady wyrazów rosyjskich (aczkolwiek nie liczne i niezbyt widoczne).

Zaczynam od fonologii:

Samogłoski:

a
ä
e
i
o
Ăś
u
y

Spółgłoski:

h
j
k
l
m
n przed i, j - jak hiszpańskie ń, w innych sytuacjach jak n
p
r
s
t
v

*długie spółgłoski podwaja się w zapisie, np. długie k pisane jest kk, itd. Natomiast długich wariantów samogłosek nie zaznacza się w żaden sposób.

Dyftongi:

ai
ei
oi
ui
äi
Ăśi
yi
au
eu
ou
äi
Ăśu
ea
eo
uo

Sandhi:

n + p > mp
m + t > nt
m + k > nk
m + h > nk
n + r > mr
n + l > ll
s + l > ll
s + r > rr
l + r > ll

Gradacja spółgłosek oraz ablaut również zostały opracowane, ale w obecnej chwili wolałbym je pominąć.

'h intruzywne':

W przypadku, gdy jeden morfem kończy się samogłoską, a następujący w kolejności po nim rozpoczyna się na samogłoskę, aby uniknąć powstania długiego fonemu, może dojść do powstania umlautu (tylko jeśli spotykają się odpowiednie sobie samogłoski), lub (przeważnie) wstawienia pomiędzy nie tzw. 'intruzywnego h'.

Restrykcje fonetyczne:

Zakaz występowania zbitek spółgłoskowych na początku i końcu wyrazu.
Wyjątek w powyższej regule stanowi końcówka deklinacyjna -nt.
Całkowity zakaz występowania głosek b, c, d, g, f, ą, z.
Całkowity zakaz występowania zbitek sl, skl, vl, tl, ps, rl, ls, rh, sr.
Całkowity zakaz występowania spółgłosek przydechowych.
Zbitki spółgłosek typu Cl lub Cr ulegają metatezie do lC lub rC.

Gramatyka

Deklinacja rzeczowników dzieli się na 4 grupy, podzielone przez tematy:

-a
-i
-o
-r

Przypadki:

1. Mianownik
2. Possessivus
3. Dopełniacz
4. Biernik
5. Celownik
6. Narzędnik
7. Miejscownik
8. Inessivus
9. Adessivus
10. Illativus
11. Ablativus
12. Allativus
13. Essivus
14. Aequativus
15. Partitivus
16. Wołacz

/obecnie widzę, że należałoby coś zmienić w tych przypadkach/

Cechy rzeczowników:

- brak rozróżnienia rodzajów gramatycznych,
- wyraz określający (przymiotnik lub inny rzeczownik) występuje po wyrazie określanym,
- istnieją związki rzędu i zgody,

Przymiotniki:

Przymiotniki, podobnie jak rzeczowniki, nie rozróżniają rodzaju gramatycznego. Dzielą się na trzy grupy: przymiotniki rdzeniowe, posesywne i potencjalne.
Przymiotniki kończą się dowolną samogłoską. Wyjątek w tej regule stanowią przymiotniki posesywne, zakończone na -an. Deklinują się tak samo jak rzeczowniki - według samogłoski końcowej.

Aspekty:

uniwersalny
momentana
frekwentatyw
kontynuacyjny
nieokreślony

Czasy:

Zaprzeszły
Przeszły imperfekt
Przeszły perfekt
Teraźniejszy
Przyszły

Tryby:

orzekający
warunkowy
rozkazujący
nieświadka
życzący
potencjalny

Bezokolicznik:

Bezokolicznik trybu orzekającego - kauti
bezokolicznik trybu życzącego - kaune
Bezokolicznik trybu potencjalnego - kaveisa

Gerund nie podlega odmianie trybowej - końcówka -jan

Strony:

czynna
bierna
medialna
sprawcza

Osoby - do poprawy, dlatego sobie pominę :wink: . Czasownik odmienia się przez osoby.

/W tym miejscu proszę kogoś bardziej fachowego, aby wyjaśnił mi działanie polipersonalizmu/

Zaimki dzierżawcze i zwrotne zastąpione odpowiednimi sufiksami.

Czasownik przeczący eiti - 'nie być'

Bogactwo imiesłowów takie samo jak w aryjskim (dużo form - opiszę później).

Określoność (cecha rzeczownikowa):

Określoność - przedimek e
Nieokreśloność - sufiks -en

Szyk zdania:

Głównym szykiem zdania jest SVO (podmiot+orzeczenie+dopełnienie), choć jest dopuszczalny jeszcze jeden - SOV. Pełny szyk zdania wygląda następująco: rzeczownik-podmiot + przymiotnik + (czasownik modalny) + orzeczenie + (przyimek) + dopełnienie.

Końcówki słowotwórcze wyszły bardzo dobrze, ale nie opiszę ich teraz. To tyle na razie.
Źródło: conlanger.fora.pl/a/a,1312.html


Temat: Gemeenspraak
2. Grammatiek
2. Gramatyka

2.1. De verb
2.1. Czasownik

Czasowniki, podobnie jak w wielu (o ile nie wszystkich) językach germańskich, dzielą się na mocne i słabe. Czasowniki słabe mają regularną końcówkę czasu przeszłego -t, zaś mocne nie mają końcówki, za to zmieniają samogłoskę tematyczną. Odmiana wygląda następująco (skrive, flyge - mocne; make, spele - słabe):

<table border="1"><tr><td><b>skrive</b></td><td><b>Presens</b></td><td><b>Imperfekt<b></td><td><b>Perfekt</b></td></tr><tr><td>ik</td><td rowspan="3">skrief</td><td rowspan="3">skraaf</td><td rowspan="3">haaf geskrift</td></tr><tr><td>du</td></tr><tr><td>he/ze/het</td></tr><tr><td>we</td><td rowspan="3">skriven</td><td rowspan="3">skraven</td><td rowspan="3">haven geskrift</td></tr><tr><td>je</td></tr><tr><td>ze</td></tr></tr></table>

<table border="1"><tr><td><b>flige</b></td><td><b>Presens</b></td><td><b>Imperfekt<b></td><td><b>Perfekt</b></td></tr><tr><td>ik</td><td rowspan="3">flieg</td><td rowspan="3">floog</td><td rowspan="2">ben geflogt</td></tr><tr><td>du</td></tr><tr><td>he/ze/het</td><td>is geflogt</td></tr><tr><td>we</td><td rowspan="3">fligen</td><td rowspan="3">flogen</td><td rowspan="3">aar geflogt</td></tr><tr><td>je</td></tr><tr><td>ze</td></tr></tr></table>

<table border="1"><tr><td><b>make</b></td><td><b>Presens</b></td><td><b>Imperfekt<b></td><td><b>Perfekt</b></td></tr><tr><td>ik</td><td rowspan="3">maak</td><td rowspan="3">makte</td><td rowspan="3">haaf gemakt</td></tr><tr><td>du</td></tr><tr><td>he/ze/het</td></tr><tr><td>we</td><td rowspan="3">maken</td><td rowspan="3">makten</td><td rowspan="3">haven gemakt</td></tr><tr><td>je</td></tr><tr><td>ze</td></tr></tr></table>


<table border="1"><tr><td><b>spele</b></td><td><b>Presens</b></td><td><b>Imperfekt<b></td><td><b>Perfekt</b></td></tr><tr><td>ik</td><td rowspan="3">speel</td><td rowspan="3">spelte</td><td rowspan="3">haaf gespelt</td></tr><tr><td>du</td></tr><tr><td>he/ze/het</td></tr><tr><td>we</td><td rowspan="3">spelen</td><td rowspan="3">spelten</td><td rowspan="3">haven gespelt</td></tr><tr><td>je</td></tr><tr><td>ze</td></tr></tr></table>

Uwaga! Długie samogłoski oznaczamy tylko w sylabach zamkniętych. W otwartej sylabie akcentowanej samogłoska i tak musi być długa. Prowadzi to do pewnej zmienności w pisowni - porównaj:
skrive - ik skrief
flige - ik flieg
Zauważ też, że w czasie przeszłym samogłoska jest skracana pod wpływem dodania końcówki -te/-t.
Źródło: conlanger.fora.pl/a/a,1205.html